Bir Psikiyatristin Günlüğü

Bir işe başlamak istiyor ancak bunu bir türlü başaramıyor musunuz? Başlayacağınız yeri bilmediğiniz için mi işinizi erteliyorsunuz? Artık işlerinizi ertelemeyeceksiniz!

Bir yerden başlandığı takdirde doğru yolun bulunacağını vurgulayan Yrd. Doç. Dr. Fuat Beşkardeş, başlanmayan işte yitirilen en önemli şeyin zaman olduğuna dikkat çekiyor ve uyarıyor.

Günümüzde birçoğumuz gerekçeleri farklı farklı olsa da o an yapılması gereken bir işi yapmayabiliyor, daha sonra yaparım düşüncesiyle ileri bir zamana erteleyebiliyoruz. Hep de o ötelenen zaman gelir aynı iş yine yapılmaz başka bir tarihe iş bir kez daha ötelenir, ertelenir. Zaman akar o iş bir kez daha kapımızı çalar bu kez geçen sürenin biriktirdiği sorunlarla birlikte üstelik. Kısacası ertelenen iş her geçen gün bir yumak misali yuvarlandıkça sorunlarıyla büyür, çözülemeyecek hale gelir.

NPİSTANBUL Hastanesi’nden Yrd. Doç. Dr. Fuat Beşkardeş ertelendikçe ve başlamadıkça, yitirilen en önemli şeyin zaman olduğuna dikkat çekiyor.

Ertelemeyi; yapılması gereken herhangi bir işi yapmayı geciktirme, başka bir zamana atma ya da daha sonraya, ilerideki bir zamana bırakma olarak tanımlayan Beşkardeş, işe başlamanın başarıyı getireceğini söylüyor.

Beşkardeş, işe nereden başlanacağı bilinmediğinden başlanmıyorsa herhangi bir yerden başlamanın doğru olacağını, yol aldıkça da daha doğru yolun bulunacağını hatırlatıyor.

Yrd. Doç. Dr. Fuat Beşkardeş, örüntüleri, biçimleri, nedenleri ve yöntemleriyle ertelemeyi anlatıyor…

ERTELEME HUYU İŞLEVSELLİĞİ ETKİLİYOR

“Tüm gecikmeler benzer yol izlemez. Erteleme huyu, kişinin işlevselliğini tamamen ortadan kaldırmaz, ancak önemli ölçüde etkiler. İşlerini erteleyenler, çoğu zaman bu durumu yadsırlar, ya da bu alışkanlıklarını bırakacaklarına dair kendilerine söz verirler.

ERTELEME ÖRÜNTÜLERİ

Toplumsal ya da kişisel erteleme biçimleri vardır. – Sıradan İşleri Erteleme – Yapmaya Söz Verdiğiniz İşleri Erteleme – Davranışsal Erteleme – Geri çekilme – Gecikmeler – Engel Çıkarma

ERTELEMEYİ AŞMAK İÇİN

- Başlıca alanı belirleyin

- Bu alanda ertelemenizle başa çıkarsanız ne elde etmeyi umut ediyorsunuz?

- Öncelik taşıyan bu etkinliğinizi ertelerken, başka ne gibi etkinliklerde bulunuyorsunuz?

- Bu ertelemenizi haklı çıkarmak için kendi kendinize ne diyorsunuz?

- Ertelemeyle beraber ne gibi duygular yaşıyorsunuz?

- Bu ertelemenin kısa ve uzun vadeli davranışsal sonuçları ne olabilir? Ne kaybedebilirsiniz?

- Erteleme alışkanlığını bırakırsanız, gelecekteki hangi sorunları kaldırmış olacaksınız?

- Bu alışkanlığı bırakırsanız, ne gibi kazançlarınız olacak?

- Ertelemenizin önüne geçerken, denediğiniz yöntemlerden hangileri etkili oldu?

- Yeniden ertelediğiniz bir durum doğana dek erteleme alışkanlığınızdan ne denli uzun bir süre uzak durabildiniz?

ERTELEMEYİ AZALTMA

- Bir görev üstlenin.

- Amaçlarınızı belirleyin.

- Tasarılarınızı belirleyin ve tasarılarınızı uygulamaya geçin.

- Aldığınız yolu değerlendirin.

ERTELEMENİN BAŞLICA NEDENLERİ

- Kendi kendini aşağılama (yetersizlik duyguları ) – Engellenme eşiği düşüklüğü (katlanamama düşüncesi) – Düşmancıl tutum

ERTELEMENİN ÜSTESİNDEN GELMEK İÇİN DAVRANIŞSAL YÖNTEMLER

- Pekiştirme: Yapmayı ertelediğiniz bir işi yapmayınca kendinizi ödüllendiriyorsanız, erteleme alışkanlığınızı sürdüreceksiniz demektir. – Ödüllendirme ve Cezalandırma: Bitirmeniz gereken bir işi bitirince kendinizi ödüllendirecek, bitiremeyince cezalandıracak olursanız ve ödülle cezaların adları önceden konmuş olursa,çok işe yarar. – Anımsatıcılar: Yapacaklarınızı not alma. – Bölük bölük yapma yaklaşımı: İşin en azından bir bölümünü yapmaya kendinizi zorlamanız gerekir. – Düşündüğünüzde yapma ve ardışık eylemler: Yapılacak küçük işleri, bunları aklımıza geldiği anda yapmak, bize çok zaman ve iş gücü kazandıracaktır. – Belirli işler için belirli zamanları ayırma: Belirli bir işi yapmak için kesin zaman belirlemek çok yararlı olacaktır. – Çevreyi düzenleme ve en uygun çalışma ortamını belirleme ya da yaratma. – Olasılıkları göz ardı etmeme.

Şaban Özdemir (NPGRUP)