Mercedes-Benz Türk’ün Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) ile 2004 yılında başlattığı ”Her Kızımız Bir Yıldız” projesi kapsamında bu yıl Adana, Aksaray, Denizli, Sinop, Trabzon ve Van’dan gelen ”yıldız kızlar”, ÇYDD Başkanı Prof. Dr. Aysel Çelikel ve Mercedes-Benz Türk Direktörler Kurulu Başkanı Wolf-Dieter Kurz ile buluştu.

Aysel Çelikel, konuşmasında, her bireyin insanca yaşam hakkı bulunduğunu ve bunun yolunun, çocukların, özellikle kızların eğitiminden geçtiğini belirterek, dernek olarak bireyin eğitiminden yola çıkmak gerektiğini fark ettiklerini söyledi. Eğitime verilen desteğin, sadece burs vermekten ibaret olmadığını, kız öğrenci yurtları, okullar, anaokulları, anasınıfları, kütüphaneler açıklarını kaydeden Çelikel, şu anda 42 projeyi aynı anda aynı biçimde yürüttüklerini vurguladı. Çelikel, Türkiye’nin 2020′ye kadar kız-erkek arasındaki eğitim farkının ortadan kaldırılamayacağı ülkeler arasında görüldüğünü dile getirerek, ”Ama biz bunu aşacağız” dedi.

Wolf-Dieter Kurz da programı kriz yılında da sürdürmüş olmaktan dolayı mutluluk ve gurur duyduklarını ifade ederek, ”Böylece bu sosyal sorumluluk projesi, kişilerden bağımsız, sürdürülebilir, istikrarlı bir proje olduğu kanıtladı” diye konuştu. Eğitime destek verenlerin sayısının artığını belirten Kurz, sadece kendilerinin desteklediği kızların sayısının artmadığına dikkati çekti.

”Her Kızımız Bir Yıldız Projesi”, olanakları kısıtlı, çalışkan ve kısa sürede meslek sahibi olmayı amaçlayan ilköğretim okulu mezunu kız öğrencileri mesleki eğitime teşvik etmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda desteklenen öğrencilerden bir grup, geleneksel bir etkinlik halini alan ”yaz buluşması” için bir hafta İstanbul’da ağırlandı. Öğrenciler, İstanbul gezileri sırasında Mercedes-Benz Türk’ün Hoşdere Otobüs Fabrikası’nı gezip Mercedes-Benz Türk’ün üst yönetimi ile bir araya geldi, Dolmabahçe Sarayı, Miniatürk, Florya Atatürk Köşkü, Koç Müzesi ve İstanbul Akvaryum’unu ziyaret etti.

Proje kapsamında, Adana, Afyon, Aksaray, Ankara, Antalya, Aydın, Batman, Bingöl, Bolu, Bursa, Çanakkale, Çorum, Denizli, Diyarbakır, Düzce, Edirne, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gümüşhane, Hakkari, Hatay, Isparta, İstanbul, İzmir, İzmit, Kayseri, Kırklareli, Konya, Malatya, Mardin, Mersin, Muğla, Osmaniye, Samsun, Sinop, Sivas, Şanlıurfa, Tekirdağ, Trabzon, Van ve Zonguldak olmak üzere 42 ilden öğrencilerle yürütülen projede, öncelik verilen mesleki branşlar motor, elektrik/elektronik, torna/tesviye, makine ressamlığı, bilgisayar ve muhasebe olarak sıralanıyor.

2004-2005 eğitim-öğretim yılında 200 kız öğrenci ile başlayan proje, Mercedes-Benz Türk’ün yanı sıra bayiler, yan sanayi firmaları ve Mercedes-Benz Türk çalışanlarının desteği ile bugün 950 öğrenciyi kapsıyor. Desteklenen öğrencilerin sayısı 2010-2011 eğitim-öğretim yılında 1.000′e çıkarılacak.

ÇYDD’nin Karaman şubesinin açılışına katılan Prof. Dr. Çelikel, burada yaptığı konuşmada, Karaman ile birlikte derneğin şube sayısının 99′a ulaştığını belirtti.

Amaçlarının Atatürk devrimlerinin korunması, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması olduğunu ifade eden Prof. Dr. Çelikel, ”Aradan 21 yıl geçti. Saygınlığı olan bir dernek olduğumuza inanıyorum. Siz de bu dernek çatısı altında faaliyet göstermekten gurur duyun. Çünkü yaptığımız iş insani bir iş. Nerede olursa olsun ister bu dünyada isterseniz öbür dünyada insana verilen destek kadar mukaddes bir iş olamaz” dedi.

Derneğin bugüne kadar 43 bin 700 kız çocuğuna 4 ile 7 yıl arasında eğitim desteği verdiğini anlatan Prof. Dr. Çelikel, şunları kaydetti:
”Bu sayı her geçen yıl artıyor. Derneğe ilginin, desteğin azaldığı dedikoduları var. Bu dedikoduları çıkaranlar üzülsünler. Çünkü ilgi azalmıyor, artıyor. Çünkü projelerimiz destek verdiğimiz çocuklarımız artıyor. Okullar, ana okulları, kütüphaneler yaptırıyoruz. Bizim bu topluma bir borcumuz var. Atatürk’e, Cumhuriyetimize bir borcumuz var. Bu borcu ödeyeceğiz. Şimdi dernek hakkında dedikodular yapılıyor. Merhum Başkanımız Türkan Saylan hakkında kötü konuşuyorlar. Bunlara inanmayın. Türkan Saylan kendini insanlık hizmetlerine adamış bir kişiydi.”

Konuşmasının ardından kurdeleyi keserek derneğin yeni kurulan Karaman şubesinin açılışını gerçekleştiren Prof. Dr. Aysel Çelikel, daha sonra Piri Reis Kültür Merkezi’nde düzenlenen ”Türkiye’de yargı bağımsızlığı ve Anayasa değişiklikleri” konulu panele katıldı. Prof. Dr. Çelikel’in oturum başkanı olduğu panele, CHP Merkez Yönetim Kurulu üyesi Prof. Dr. Süheyl Batum ve Doç. Dr. Ümit Kocasakal konuşmacı olarak katıldı.

 Geçen 18 Mayıs’ta kaybettiğimiz Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Başkanı(ÇYDD) Prof Dr.Türkan Saylan bugün saat 11.00′de Zincirlikuyu’daki mezarı başında saygı, sevgi ve özlemle anıldı. Törende konuşan ÇYDD Başkanı Prof.Dr. Ayse Çelikel;

“Değerli dostlar,
toplumsal sorunlar için çözüm üretirken, insanlara hizmet etmeyi bir yaşam biçimi haline getirmiş olan sevgili yol arkadaşımız Türkan Saylan’ı sevgilerimizle, dualarımızla, yüreğimizde hüzün ile anıyoruz. O, görevini en iyi şekilde tamamlayarak huzur içinde aramızdan ayrıldı.

Yorulmak bilmeyen azmi ve iradesi, mücadele gücü, hayatını vakfettiği lepralı hastaları, eğitimine destek verdiği onbinlerce genç, okullar, öğrenci yurtları, kütüphaneler, anaokulları, demokratık özerk üniversite ve insan hakları mücadelesi, Türkan Saylan’ı unutulmaz kılan özellikler ve eserlerinden bazıları.

Türkan Saylan kendisine yapılan iftiralardan, yalanlardan, kötülüklerden hiç yılmadı. Çünkü uğruna mücadele verdiği Atatürk sevgisi, Cumhuriyetimizin değerleri, çağdaş insan ve çağdaş topluma ulaşma ülküsüne inancı tamdı.

Türkan Saylan, ülkesini, toplumunu, insanları seven, onlara yardımcı olmak için uğraş veren, hoşgörülü, uzlaşmacı af etmesini bilen bir toplum önderidir.
Kaybının birinci yılında, yaşama kazandırdığı gençler, hastaları, herhangi bir dönemde hayatını kolaylaştırdığı insanlar, aileler, ÇYDD yöneticileri, şubeler, gönüllüler, dostları ve bütün Atatürkçüler onu hasretle anıyorlar, dualarını eksik etmiyorlar. Işıklar içinde uyu sevgili Türkan Saylan” sözleriyle bütün Türkiye adına Türkan başkanı selamladı.

Adını taşıyan parkta anıldı

Saylan için Beşiktaş Belediyesi tarafından yaptırılan, öğrencilerle temsil edildiği heykelinin de bulunduğu parkta anma töreni düzenlendi.

Törende konuşan ÇYDD Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Ayşe Yüksel, çocukluğunun Arnavutköye yakın bir yerde geçtiğini belirterek, ”Arnavutköyü Türkan hoca her zaman bizimle paylaşırdı. Onun için biz de Arnavutköylüyüz. Benim çocukluğum da burada geçti. O zamanlar bir gün bu parkın adının ”Prof. Dr. Türkan Saylan Parkı” olacağını hayal edemezdik” dedi.

Beşiktaş Belediye Başkanı İsmail Ünal da Türkan Saylan’ın Atatürkçü olduğunu, hayatını eğitime, hizmete adadığını ve Beşiktaş sakini olarak onun tecrübelerinden yararlandıklarını anlattı.

Ünal, ”Son aylarında hastaneye ziyarete gittiğimiz zaman, ‘Hocam biz bir şey yapmak istiyoruz’ dedim. ‘Bize izin verir misiniz’ dediğimizde ‘İsmimi caddelere, sokaklara verme’ demişti. Ben de ‘Sokaklara vermeyeceğim’ dedim. Biz de onun adını bu parka verdik” diye konuştu.

Törene, tiyatro ve sinema sanatçısı Altan Erkekli’nin yanı sıra, öğrenciler, ÇYDD yöneticileri ile Saylan’ın çok sayıda seveni katıldı.

Törene katılanlar, Beşiktaş Belediye Başkanı Ünal ve Tiyatro sanatçısı Erkekli ile Türkan Saylan’ın küçük öğrencilerle birlikte temsil edildiği heykeli önünde fotoğraf çektirdi.

Fotoğraf: Serkan Yıldız

Ülkemizde lepra hastalığı ve hastalar için yaptıklarınız, başardıklarınız size ulusal ve uluslararası ödüller kazandırdı. Ama sizin için asıl ödül lepra hastalarını iyileştirmeniz, onlara ve ailelerine kazandırdığınız sosyal haklar, güzellikler idi.

Her yıl ocak ayının son pazar günü, özellikle lepra hastalığının görüldüğü ülkelerde “Dünya Lepra Günü” olarak anılmaktadır. Geçmişte, ülkemizde hastalık yanlış bilindiğinden, olmaması gereken düşünce ve yaklaşımlar yaşanmış, hastalar kendilerini gizlemek durumunda kalmışlardır. Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nin en uzak köşesindeki 28. serviste kendi kendilerine kalan, arada bir astronot gibi giyinip gelen doktorların ilaçlarını bıraktığı hastaların bu görüntüsü, henüz bir tıp öğrencisi iken Türkan Saylan’ı çok incitmiştir. İnsan haklarına aykırı bu durumu düzeltmek için, yıllar sonra kollarını sıvamasına neden olmuştur.

İlk iş olarak yurtdışında lepra eğitimi almış, 1976 yılında Cüzamla Savaş Derneği’ni kurmuş ve Sağlık Bakanlığı onayı ile lepra konusunda çalışmaya başlamıştır. 1981 yılında 28. servis, Sağlık Bakanlığı, İstanbul Tıp Fakültesi ve Cüzamla Savaş Derneği arasında yapılan protokol ile özel dal hastanesine dönüştürülmüştür.

Evdeki tedavi

Heyecanla, istekle, gönüllülükle, akılcı, bilimsel yaklaşımlarla çalışan ekibin başarısı ile her geçen yıl tanı konulan yeni vakalar azalmış, tedavisi tamamlanmış lepralı hastalarda fiziksel ve sosyal rehabilitasyonları için Bakırköy’deki bu şirin hastaneye gelmişlerdir. Ne yazık ki Lepra Hastanesi kapatılıp Dr. Sadi Konuk Devlet Hastanesi’ne bağlandı. Burası cildiye servisi olacak, sonrasında da yanına başka başka klinikler açılacak. Lepralı hastaların durumu şimdi ne olacak? Ben de, 1980-2001 yılları arasında, Türkan Hoca ile birlikte çalıştım. Hekimler, hemşireler, gönüllüler onun önderliğinde hem hastanede hem de ülkemizin her yöresinde yaşayan hastalarımızın evlerinde, aileleri ile birlikte muayene edilmesi, tedavi ve rehabilitasyonlarının planlanması için çalıştı.

Yıllar içinde ondan ne çok şey öğrendik; sevgili hocam, sizinle lepra hastanesine gittiğim ilk gün, hastalarla iletişiminiz, onlara dokunmanız, hastanın en güzel yanını görüp onu dile getirmeniz beni çok etkilemişti.

Güven duygusu

Hastalığın erken tedavi edilememesi nedeni ile sakatlıklarının çok fazla olduğu Sinem Hanım’a, elleri sizin avucunuzda iken, ona “cildin ne kadar güzel” demeniz birdenbire hastanın yüzünde güller açtırmıştı, ben de şaşırmıştım. Bizler genç, yeni mezun, deneyimsiz idik ama siz bizlere o kadar çok güveniyordunuz ki, verdiğiniz görevleri başarı ile gerçekleştirmek istememiz, kendi düşüncemizi, planımızı uygulamamız için yönlendirmeniz, cesaretlendirmeniz sonucu değerlendirmemiz hep sizden öğrendiklerimiz.

Haftada üç gün Lepra Hastanesi’nde çalışıyordunuz, sizin geleceğiniz günleri iple çekiyorduk, sizinle çalışırken her birimiz büyüyor, güçleniyor, başarıyı tadıyorduk.

Kurduğunuz bu ekip, dayanışmayı, kendini geliştirmeyi, öğrenmeyi, üretken ve yararlı olmayı hep istekle, heyecanla gerçekleştirdi.

Lepra konusu ile yalnızca ulusal düzeyde ilgilenmiyordunuz; çalışmalarımıza maddi destek sağlamak, ülkemizde lepranın durumunu ilgili kuruluşlarla paylaşmak, çözümler üretmek, bizlerin lepra konusunda kapsamlı eğitim görmesini sağlamak için başta Dünya Sağlık Örgütü olmak üzere uluslararası lepra organizasyonları ile de iletişim kuruyordunuz. Bizler de dünyaya açılıyor, başka ülkelerde lepra konusunda neler olup bittiğini öğreniyorduk.

Sizinle çalışmaya başladığım ilk yıllarda, hastanemizin küçük salonunda “Dünya Lepra Günü”nü anıyorduk. Birden beni de, içimden geldiği gibi konuyla ilgili konuşma yapmam için davet ettiniz. Benim kalabalık önünde ve bir amaca yönelik yaptığım ilk konuşmaydı, ne kadar heyecanlanmıştım. Her yıl bu günü daha da geliştirerek anma etkinlikleri düzenledik.

Bu yıl da 31 Ocak Pazar gününü 57. Dünya Lepra Günü olarak anıyoruz. Ne yazık ki siz fiziksel olarak bizimle değilsiniz. Öğrettikleriniz, gerçekleştirdikleriniz, bıraktıklarınız, sevginiz, güzelliğiniz hep içimizde, hep bizimle. Siz hep bizimlesiniz, bizimle kalacaksınız.

Yaşamın birçok alanında iz bıraktınız, eserler yarattınız. Cüzamla Savaş Derneği ve Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği olarak “Merhaba Yaşamak-Türkan Saylan’ın Yaşama Kattıkları” sempozyumunun ilkini hazırladık. Bu yılki konularımız sizin tıbba, lepraya ve hukuka kattıklarınız olacak.

Sizin sayenizde, lepra hastalığı ülkemiz için artık önemli bir sağlık sorunu değil çok şükür. Gerçekleştirdiğiniz korunma, tedavi ve rehabilitasyona yönelik hizmetler ile yeni vakalar yok denecek kadar azaldı. Var olan lepradan etkilenmiş kişilerin yaş ortalamaları epey yüksek, onların gereksinimi yaşamlarının sonuna kadar hem tıbbi hem de sosyal açıdan refah içinde yaşamaları.

Hastalar, sizin varlığınızda hak ettikleri bu yaşama sahip oldular. Şimdi onlar bize emanet, devletimizin güvencesinde, bizlerin desteği ile onlar sağlıklı ve insan haklarına uygun bir şekilde yaşamalılar.

Cüzamla Savaş Derneği, onu destekleyen duyarlı, yürekli dostlarının maddi ve manevi destekleri ile bunu başarabilecektir. Siz dokunulmadık bir hastalığa dokundunuz, öğrencilerinizi, sağlıkçıları dokundurdunuz, bu hastalığın kökünün kazınmasında çok önemli bir rol oynadınız, başardınız. Başka süreğen hastalıklara da örnek olacak bir yol haritası belirlediniz. Eğer ondan yararlanabilirsek birçok hastalığın sosyal tıp anlayışı ile çözümlenmesine yeniden tanık olabiliriz.

Ülkemizde lepra hastalığı ve hastalar için yaptıklarınız, başardıklarınız size ulusal ve uluslararası ödüller kazandırdı. Ama sizin için asıl ödül lepra hastalarını iyileştirmeniz, onlara ve ailelerine kazandırdığınız sosyal haklar, güzellikler idi.

Ufkun ötesini görebilme yetiniz, öngörünüz ile gerçekleştirdikleriniz bugün lepra konusunda sorunlu ülkeler tarafından örnek alınarak hayata geçiriliyor. Bir gün bu çalışmalar meyvelerini verecek, “Leprasız bir dünya” gerçekleşecek. Size, yaptıklarınıza, çalışmalarınıza yüreklerden kopan sevgi ve saygı gönderiyoruz.

Işık içinde uyuyun bizim sevgili hocamız.

Prof. Dr. Ayşe Yüksel-Cüzamla Savaş Derneği Genel Başkanı

“Türkan Saylan’ın Aziz Hatırasına Saygıyla” kitaba bir sunuş yazısı yazan ÇYDD Genel Başkanı Prof. Dr. Aysel Çelikel, “Bizlere ulusal bir miras bırakmış olan kurucu ve yaratıcı Genel Başkan Prof. Dr. Türkan Saylan’ın aziz hatırası önünde saygıyla eğilirken kız çocuklarının ve gençlerinin eğitimlerine katkı yaparak onların yeni bir hayatın kapılarını açmalarını sağladığımızı düşündükçe kutsal bir görevi yerine getirdiğimiz inancı içerisindeyiz” dedi.

“Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği Bir Çağdaşlaşma Öyküsü” adlı kitapta, bir derneğin ülkeye kattığı kazanımlar ile ÇYDD kapsamında eğitim ve öğretimde alınan yol anlatılıyor. Derneğin 20 yılında kurucuların, yönetim kurulu üyelerinin, proje sorumlularının, proje ve derneğe destek vermiş gönüllülerin duygu ve düşüncelerinin anlatıldığı yazılara yer veriliyor. Derneğin kuruluş öyküsünden bugüne dek üstlendiği projelere konu olan kitapta, “İlk, orta ve yükseköğrenim burslarıyla neredeyse 60 bin gence ulaştık. Ana sınıflarımızda, okullarımızda, yurtlarımızda eğitim gören her çocuk ve genç ‘Çağdaş Yaşam’ın anlamını düşünüyor. Hepsinin ötesinde, o ‘tutucu’ diye nitelenen ve ‘Kızlarını okutmaz bunlar’ denilen onbinlerce velinin evlatlarıyla övünmeleri ve yeni yetişen her çocuğun okula gitmelerini sağlamaları çok önemli bir açılım” ifadelerine yer veriliyor.

ÇYDD’nin eğitim sorununun nasıl çözülebileceğini projeleriyle ilgili kurumlara gösteren bir dernek olduğunun vurguladığı kitapta, derneğin 2009-2010 öğretim yılında 1148 ilköğretim ve lise öğrencisine 4 yıllık burs verdiği anlatılarak özetle şöyle deniliyor: “Böylece bu yıl geçen yıl verdiğimiz burslarla birlikte 20 bin 490 kızımızın eğitimine destek vermiş olacağız. Üniversite burslarında da bu yıl mevcut 3 bin 837 öğrenciye bin öğrenci daha eklendi.”